مجموعه معماري مزار مولانا زين الدين ابوبكر تايبادي
    اين مجموعه با شكوه در كنار گورستان قديمي شهر تايباد واقع شده است و آرامگاه مولانا زين الدين ابوبكر در فضايي باز مقابل بنايي رفيع در پناه درخت پسته اي كهنسال بچشم مي خورد. در سال 1030 هـ .ق شخصي به نام خواجه درويش محجري را پيرامون قبر كشيده و لوحي نيز تقديم مزار نمود. دو لوح خاكستري يكي بر روي قبر و ديگري در بالاسر آن به صورت افراشته وجود دارد. بر روي سنگ مزار وي به قلم زيباي نستعليق اين عبارت ديده مي شود( كل شي هالك الا وجهه، هذا مرقد مرحوم قطب الاقطاب مولانا، شيخ زين الدين ابابكر بن شيخ علي بن شيخ ابوبكربن شيخ احمدبن شيخ « محمد بن » شيخ محمودبن شيخ سهيل تايبادي وفات يوم پنجشنبه سلخ محرم 791 ). و بر روي سنگ قبر افراشته اين عارف چنين نگاشته شده:
 سنه احدي و تسعين بود تاريخ            گذشتــه هفتصد از سلخ محرم
شـده نصف النهار از پنـج شنبه           كه  روح  پاك مولاناي  اعظم
سوي خلد برين رفتند و ملايك             همه گفتنداز جان « خيرمقدم »
    در مجاورت آرامگاه مسجد يا گنبد خانه، ايواني زيبا با طاق آهنگ، و دو حجره دو اشكوبه در طرفين به پاس حرمت آن صوفي زاهد ساخته شده است. فضاي اصلي بنا با ابعاد 50/17 * 50/16 مترمربع شامل فضا هايي محدود تر بصورت شاه نشين هايي است كه پوشش آنها بصورت نيم گنبدي همراه با گوشه سازي و مقرنس كاري است و بر فراز آن وجود پوششي گنبدي، زيبايي خاصي به معماري اين مكان داده است. كتيبه ايوان بنا به خط ثلث كه از جمله نفايس هنري است شامل يازده آيه اول از سوره مباركه « كهف » است و كاتب آن « جلال الدين بن محمد بن جعفر » مي باشد. همچنين در بخش فوقاني اين كتيبه عبارت « الملك لله » به خط كوفي تكرار شده است.
    علاوه بر آن كتيبه اي ديگر به خط ثلث، پيرامون كمرگاه ايوان را دور مي زند كه حاوي عباراتي تاريخي در باره زمينه بنيان اين بناي رفيع است. در بالاي كتيبه نيز عبارت « الملك لله » به خط كوفي نقش بسته است، فضاي زير گنبد با عناصر تزئيني و كاربندي آراسته شده و ازاره هاي آن به شيوه گره سازي با تلفيق سنگ و كاشي معرق آذين بخش اين قسمت گرديده و بعد ها ازاره، محلي شده است براي ثبت يادگاري هاي زيبا در طول زمان كه بعضي از آنها به رجال مشهور آن دوره و قرون پس از آن تعلق دارد. همچنين درب چوبي نصب شده در بنا از ارزش تاريخي بسياري برخوردار است كه بر روي آن كتيبه اي بسيار زيبا به خط ثلث حاوي عبارت « مفتاح الجنه، لااله الا الله، محمد رسول الله » به چشم مي خورد. نماي بيروني بنا شامل تزئينات كاشي كاري و آجر كاري هاي ظريفي است كه با خطوط معقلي، موتيف ها، نقوش اسليمي و خطايي آراسته شده است. علاوه بر آن اطراف صحن مزار، مشتمل بر ايوانچه هايي است كه فضاي خاصي را براي اين مكان فراهم آورده است. به استناد كتيبه موجود، كار ساختمان بناي مزار مولانا در سال 848 هـ .ق مقارن با زمامداري شاهرخ پسر تيمور به پايان رسيده و باني آن « غياث الدين پير احمد خوافي » وزير با درايت وي بوده است.

 


یادگاریهای مزار مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی
     وجود بناي ارزشمند مسجد مزارمولانا و يادگاري ها و دست نوشته ها حكايت از ارادت و توجه تعداد زيادي از شخصيت ها و مردم بجناب مولانا زين الدين ابوبكر بوده است و خود گوياي مقام والاي اين عالم رباني مي باشد. يادگاري ها و دست نوشته هاي مزار مولانا بعضي از وقايع مهم تاريخي و رفت و آمدهاي شخصيت ها، رجال و افرادي كه در بين شهرهاي مهم خراسان (هرات ، مشهد مقدس و نيشابور) را بازگو مي كند. با مطالعه یادگاری ها و دست نوشته های مزار مولانا می توان به درجات و اعتقادات صاحبان دست نوشته ها پی برد. این اشخاص پس از حضور بر سر مزار این عالم ربانی و وارع صمدانی و قرار گرفتن در این فضای معنوی و مشاهده بنای زیبای مسجد و ایوان رفیع که سر بر آسمان می ساید نتوانستند بر احساسات خود غلبه کنند و به همین جهت هر یک به نوعی مکنونات  قلبی خود را حتی بصورت یک یادگاری از حضوري بیاد ماندنی بر ازاره این مسجد تاریخی ثبت کرده و این احساس را با نوشتن آیه ای از قرآن کریم، احادیث نبوی یا کلامی از بزرگان بصورت شعر یا نثر بیان نموده اند. بطور کلی مضمون دست نوشته ها را می توان به دو دسته اطلاع رسانی تاریخی و یادگاری تقسیم کرد. الف - اطلاع رسانی: تعدادی از این دست نوشته ها حکایت از حضور کاتب یادگاری و اشاره به پاره ای از رخدادها و اتفاقات ووقایع تاریخی مربوط به زمان خود دارد. ب - یادگاری: هدف از نگارش این دست نوشته ها صرفاً گذاشتن یادگاری بر این مزار بوده است چه بصورت فقط یک نام و تاریخ چه با مضامین زیبا و اشعاری که بیان احساسات به انواع مختلف در آن ها وجود دارد.
 
 
 




فاطمه حكيمي شنبه 22 دی 1397 ساعات 15:4    0 موافقم  0 مخالفم
با سلام و احترام
اينجانب فاطمه حكيمي دانشجوي ارشد رشته ارتباط تصويري از دانشگاه تهران با توجه به موضوع پايان نامه اينجانب كه بررسي نقوش و كتيبه هاي مسجدمزار مولاناي تايبادي مي باشد از شما تقاضا دارم در صورت امكان عكس هايي از نقوش و كتيبه ها و پلان هايي با كيفيت مطلوب براي اينجانب ارسال نماييد. پيشاپيش از همكاري شما تشكر مينمايم

نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

ارتباط با ما
سایر شهرستان ها
تایباد، خیابان امام خمینی، امام خمینی 10 (خرداد)
05154523252
05154532890
کد پستی: 9591914813
تمامی حقوق این پورتال متعلق است به اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی مجری پورتال : شرکت داده پردازی پویان ابتکار شرق